De wereld van morgen

In een wereld die zo snel verandert als de onze, kunnen we amper voorspellen hoe volgend jaar eruitziet, laat staan hoe de wereld er over 50 jaar uitziet. We kunnen kinderen dus niet de benodigde oplossingen meegeven voor de problemen van de toekomst. Maar we kunnen ze wel leren en stimuleren om hun eigen kwaliteiten te ontwikkelen zodat ze later in staat zullen zijn om op een zinvolle, effectieve en affectieve manier het leven en wat er op hen afkomt het hoofd te kunnen bieden. De nieuwe wereld vraagt om mensen die beseffen dat het leven niet in eerste instantie om geld en presteren draait, maar om verantwoordelijkheid nemen en samenwerken met anderen. Met alle anderen. We globaliseren. Er is geen eigen land, eigen economie, eigen cultuur meer.
De nieuwe wereldeconomie is een economie waar inventiviteit, creativiteit, flexibiliteit en empathie centraal staan. Inzicht ontwikkelen in de samenhang der dingen, daar draait het in de toekomst om.

De week van het geld

de wereld van morgen‘Als m’n kamer is opgeruimd, krijg ik een euro’, zei een basisscholier in een RTL-programma. En op de vraag ‘wat doe je met die euro?’ antwoordde hij: ‘Die zet ik op de bank.’
Het was de week van het geld, met veel aandacht voor de manier waarop kinderen met geld omgaan. Deze basisscholier werd als goed voorbeeld opgevoerd en de presentator raadde de televisiekijkende ouders die meer wilden weten aan om naar de website te gaan voor tips. Je kamer opruimen. Je handen wassen voor het eten. Helpen met de afwas. Niet met de deuren slaan. Aardig doen tegen je zusje. Met twee woorden spreken. Niet jokken of stelen. Afval in de prullenbak. Het gras maaien. Oma de trap op helpen. Ouders en kinderen krijgen nu impliciet en zelfs expliciet de aanmoediging het anders te doen. Een opgeruimde kamer, een euro…‘Omdat ik het zeg’ wordt vervangen door ‘omdat ik je ervoor betaal’.

IMG_0467Is dat erg? Ja, natuurlijk is dat erg. Behoorlijk gedrag wordt voor kinderen ‘werk’ met de bijbehorende financiële beloning. Afhankelijk van de beloning — in dit geval een euro — vindt het kind het al dan niet de moeite waard om de klus — in dit geval het opruimen van de kamer — uit te voeren. Waarom dan nog wel voor niets de borden naar de keuken brengen? In gedragseconomische termen: de materiële prikkel heeft de intrinsieke motivatie verdrongen. En we weten dat als er eenmaal een financiële prikkel is ingebouwd, het elimineren van die prikkel niet leidt tot het terugkeren van de intrinsieke motivatie, maar slechts tot frustratie.

Nog een paar ‘week-van-het-geld’-weken en Nederlandse kinderen weten wel hoe ze met geld moeten omgaan, maar niet hoe het hoort.

IMG_1268Ik zou kunnen zeggen: ben blij dat die van mij groot zijn, maar ik realiseer me hoe ouder ik word dat dit niet zo werkt. Wij allemaal leven in zekere zin altijd door. Nu mijn moeder dood is, merk ik hoe haar invloed mijn kinderen en mij nog steeds stuurt in hoe we de dingen aanpakken. Ook als je daadkrachtig stelt: ’ik doe het heel anders dan mijn ouders’: Forget it, de natuur is veel sterker dan je verzet. Zo zal het ook mijn kinderen en kleinkinderen vergaan. ‘We’ zijn niet los van elkaar te zien, ‘we’ zijn altijd vermengd met elkaar.

Zolang je met het gezonde boerenverstand van je grootouders naar deze nieuwe wereld kan blijven kijken, en je niet gek laat maken, en je de inventiviteit, de creativiteit, en vooral al het empathisch vermogen uit je hele bloedlijn inzet, ben je zelf aan het roer voor een betere toekomst voor je kinderen. MV